ที่มา: กรมสุขภาพจิต / รพ.ราชวิถี — สถิติปัญหาการนอนหลับของคนไทย
ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตพบว่าคนไทยมีปัญหานอนไม่หลับสูงถึง 30–40% ของประชากรทั่วไป หรือคิดเป็นราว 19 ล้านคน และในจำนวนนี้ราว 10% มีอาการเรื้อรังต่อเนื่องนานกว่า 3 เดือน สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่ปัญหาทางกาย แต่เป็นปัญหาทางใจ โดยเฉพาะความเครียดและความวิตกกังวลที่ทำให้สมองยัง “ทำงาน” อยู่ แม้ร่างกายจะเหนื่อยล้าแล้วก็ตาม
ปัญหาคือคนที่นอนไม่หลับจากการคิดมากมักพยายามแก้ที่ปลายเหตุ เช่น ใช้โทรศัพท์จนดึกเพราะคิดว่าจะช่วยให้เหนื่อยจนหลับ หรือบังคับตัวเองให้ “นอนให้ได้” โดยไม่ได้จัดการกับต้นตอความคิดวนซ้ำ ซึ่งความพยายามฝืนนี้เองที่มักทำให้ตื่นตัวมากขึ้นแทนที่จะผ่อนคลาย กลายเป็นวงจรที่ยิ่งพยายามยิ่งหลับยาก
การจัดการที่ตรงจุดกว่าคือการแยก “เวลานอน” ออกจาก “เวลาคิดเรื่องปัญหา” อย่างชัดเจน เช่น เขียนสิ่งที่กังวลลงกระดาษก่อนเข้านอนเพื่อไม่ต้องแบกไว้ในหัว จำกัดเวลาอยู่บนเตียงเฉพาะตอนที่ง่วงจริง และถ้าคิดวนนานเกิน 20 นาทีให้ลุกไปทำอะไรเบา ๆ ก่อนกลับมานอนใหม่ แทนที่จะฝืนนอนต่อไปเรื่อย ๆ