ในสิงคาลกสูตร พระพุทธเจ้าทรงวางหน้าที่ของบิดามารดาต่อบุตรไว้ 5 ประการ คือ ห้ามปรามจากความชั่ว ให้ตั้งอยู่ในความดี ให้ศึกษาศิลปวิทยา หาคู่ครองที่สมควรให้เมื่อถึงวัย และมอบทรัพย์มรดกให้ตามเวลาอันควร สังเกตได้ว่าหน้าที่ทั้ง 5 ข้อนี้เน้นการ "วางรากฐาน" ให้ลูกเติบโตได้ด้วยตัวเอง เช่น การอบรมคุณธรรมและให้การศึกษา มากกว่าการควบคุมทุกรายละเอียดของชีวิตลูกไปตลอด พระพุทธองค์ไม่ได้กำหนดว่าพ่อแม่ต้องกำกับทุกการตัดสินใจของลูกแม้เมื่อลูกโตพอจะดูแลตัวเองได้แล้ว
มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยด้านรูปแบบการสื่อสารในครอบครัว (Family Communication Patterns) ของ Koerner และ Fitzpatrick พบว่าครอบครัวที่เปิดพื้นที่ให้ลูกแสดงความคิดเห็น และรับฟังกันอย่างเปิดเผย (สูง conversation orientation) โดยไม่จำเป็นต้องบังคับให้เชื่อฟังทุกเรื่อง (ต่ำ conformity orientation) มีความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดีกว่า และลูกมีแนวโน้มความวิตกกังวลน้อยกว่าครอบครัวที่เข้มงวดควบคุมสูง เพราะลูกรู้สึกว่าความเห็นของตนมีความหมายและได้รับการรับฟังจริง ไม่ใช่แค่ต้องทำตามคำสั่งเท่านั้น
ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
วางกรอบหน้าที่ของตัวเองให้ชัดเจนตามหลัก 5 ข้อของสิงคาลกสูตร
เปิดใจรับฟังความเห็นของลูกมากกว่าการควบคุมทุกรายละเอียดในชีวิต
สังเกตว่าตัวเองกำลังพยายามควบคุม "ผลลัพธ์" ของลูกเกินกว่าหน้าที่ที่แท้จริงหรือไม่
ให้พื้นที่ลูกได้แสดงความเห็นต่างโดยไม่ต้องบังคับให้เห็นตรงกับพ่อแม่เสมอไป
พระสูตรอ้างอิง
-
สิงคาลกสูตร
(ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑๖ ข้อ ๒๐๖ หน้า ๙๓-๑๒๓)
งานวิจัยอ้างอิง
-
Toward a theory of family communication (Family Communication Patterns Theory)
(Koerner, A. F., & Fitzpatrick, M. A. (2002). Communication Theory, 12(1), 70-91)
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)