ค้นคำศัพท์
พจนานุกรมพุทธศาสน์
ฉบับประมวลศัพท์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต)
ปัญหาความรัก
หึงหวงจนความสัมพันธ์เริ่มพัง แก้อย่างไรให้อภัยคนที่ทำร้ายจิตใจเราได้อย่างไรเป็นคนหลายใจ จัดเป็นความผิดระดับ คุณธรรม หรือจริยธรรมกลัวผูกพันลึกซึ้งกับใคร ทำไมถึงเป็นแบบนี้ทำไมยิ่งรักยิ่งเจ็บรักข้างเดียวควรทำอย่างไรรักคนที่ครอบครัวไม่ยอมรับ ควรทำอย่างไรเลิกกับแฟนแล้วทำใจไม่ได้ ควรทำอย่างไรแฟนนอกใจ ให้อภัยดีไหม หรือควรเลิกคู่รักไม่คุยกันเรื่องปัญหาเลย เก็บไว้คนเดียวตลอดรักแบบไหนเรียกว่าความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ (toxic relationship)เจ็บใจเวลาเห็นแฟนตัวเอง แสดงอาการเหมือนแอบชอบแอบปลื้มคนอื่น ทั้งที่คบกับเราอยู่ จะจัดการกับความระแวงสงสัยนี้อย่างไรชีวิตที่ต้องอยู่กับคนที่ไม่รักกันแล้วเคยเจ็บจากความรัก กลายเป็นคนเชื่อใจคนยาก จะแก้อย่างไรการมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ใช่แฟน
ปัญหาครอบครัว
พี่น้องขัดแย้งเรื่องเงินทำใจอย่างไรทุกข์ใจเพราะครอบครัวแตกแยกทะเลาะกับพ่อแม่บ่อย ควรทำอย่างไรเครียดกับความคาดหวังของครอบครัวเลี้ยงลูกอย่างไรไม่ให้เครียดทั้งสองฝ่ายดูแลพ่อแม่สูงอายุจนหมดแรงใจพ่อแม่แยกทางกัน ลูกควรทำใจอย่างไรลูกติดเกมติดมือถือ พ่อแม่ควรรับมืออย่างไรถูกพ่อแม่เปรียบเทียบกับพี่น้องหรือลูกคนอื่นตลอดเวลาคนในครอบครัวเห็นต่างกันเรื่องเลี้ยงลูก ทำอย่างไรดีรู้สึกผิดที่ไม่มีเวลาให้ครอบครัวเพราะงานยุ่งการเลี้ยงดูบิดามารดาเป็นการสร้างบุญกุศลหรือไม่ แล้วจะส่งผลต่อชีวิตของข้าพเจ้าอย่างไรการเลี้ยงดูบิดามารดาเป็นกุศุลหรือไม่แล้วจะส่งผลต่อชีวิตของข้าพเจ้าอย่างไรบุพการีทำร้ายลูก ทั้งทางกาย วาจา ใจ ต้องได้รับผลกรรมอะไรบ้างพ่อเล่นเมียน้อยไม่สนคนในบ้าน
การทำงาน
หมดไฟในการทำงาน (burnout) แก้อย่างไรเจ้านายกดดันเพื่อนร่วมงานเอาเปรียบอยากลาออกแต่กลัวไม่มั่นคง ตัดสินใจอย่างไรทำงานหนักจนไม่มีเวลาให้ตัวเองเหนื่อยล้ากับที่ทำงาน ที่ต้องคอยแบกบริษัท จะเติมไฟให้ตัวเองอย่างไรถูกตำหนิต่อหน้าคนอื่นในที่ทำงาน รับมืออย่างไรทำงานที่บ้าน (WFH) แยกเวลางานกับชีวิตส่วนตัวไม่ได้ทุกข์เพราะไม่มีเงิน อาชีพการงานไม่มั่นคงทำงานไม่ตรงสายที่เรียนมา รู้สึกผิดหรือสับสนเพื่อนร่วมงานนินทาลับหลัง ทำใจอย่างไรทำงานทุกวันแต่ไม่มีความสุข เพราะอะไรเป็นทุกข์เพราะตัวเองขี้เกียจ ตื่นสายกลัวความล้มเหลวจนไม่กล้าเสนอไอเดียใหม่ในที่ทำงานทุกข์เพราะ ค้าขายไม่ดีเลยช่วงนี้ทุกข์เพราะ..วันนี้เครื่องเสียงดังมากไม่ชอบเลยแต่ไม่เป็นไรยังวิ่งงานได้สบายมาก
เพื่อนและสังคม
ทะเลาะกับเพื่อนสนิทจนไม่คุยกัน จะคืนดีอย่างไรปล่อยวางความแค้นได้อย่างไรถูกเพื่อนหักหลังทำใจอย่างไรต้องเจอคน toxic หรือคิดลบตลอด มีวิธีรับมืออย่างไร ?คบคนแบบไหนจึงเรียกว่ากัลยาณมิตรเข้าสังคมกับคนใหม่ยาก ไม่รู้จะเริ่มคุยอย่างไรเพื่อนขอยืมเงินบ่อยจนอึดอัดใจ ควรทำอย่างไรวางใจอย่างไรเมื่อคนรอบตัวเปลี่ยนไปตักเตือนเพื่อนมากๆ จนเพื่อนตึงใส่ ไม่รับฟังและพยายามออกห่าง ควรปรับตัวอย่างไรเมื่อได้เห็นคนที่เคยมีปัญหากันกับเรา เกิดความไม่สบายใจขึ้นมา มีวิธีให้ใจสงบอย่างไรเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นจนทุกข์เพื่อนสนิทเริ่มห่างหายไปโดยไม่รู้สาเหตุถูกกลุ่มเพื่อนกันออกไม่ให้เข้าพวก ทำใจอย่างไร
ความเครียด
คิดมากเรื่องอนาคตจนกังวลเครียดหลายเรื่องพร้อมกันจัดการอย่างไรเครียดสะสมจนปวดหัวนอนไม่หลับสมาธิและลมหายใจช่วยลดเครียดได้อย่างไรวิธีคลายเครียดที่ทำได้ทันทีเครียดเรื่องเรียนหรือสอบ รับมืออย่างไรเครียดเพราะเปรียบเทียบชีวิตตัวเองกับคนในโซเชียลมีเดียทำหลายอย่างพร้อมกันจนเครียดสะสม ควรแก้อย่างไรทุกข์เพราะไม่มีเงิน อาชีพการงานไม่มั่นคงเครียดจนกินไม่ลงหรือกินมากเกินไป ทำอย่างไรดีเครียดเพราะคิดลบไปเอง จะแก้อย่างไรเครียดสะสมนานจนป่วยง่าย เกี่ยวข้องกันจริงไหมทำลำไยแล้วไม่ค่อยติดลูกดวกวิธีแก้ความฟุ้งซ่านทำมัยชีวิตช่วงนี้ถึงติดขัดไปหมดทุกข์เพราะมีความวิตกกังวล คิดซ้ำๆคิดวนๆไม่จบ
ความกังวล
กังวลเรื่องที่ยังไม่เกิดตลอดเวลากลัวการเข้าสังคมทำอย่างไรแพนิคขึ้นมากลางดึกรับมืออย่างไรใจสั่นหายใจไม่ทันเวลาเครียด คืออะไรธรรมะรับมือความกลัวอย่างไรทุกข์เพราะไม่มีเงิน อาชีพการงานไม่มั่นคงวิตกกังวลเรื่องการตัดสินใจ กลัวเลือกผิดตลอดเวลาคิดลบซ้ำๆ จนกังวลไปทุกเรื่องในชีวิตกลัวการพูดต่อหน้าคนเยอะๆ แก้อย่างไรกังวลจนมือสั่นเหงื่อออกเวลาต้องเจอคนสำคัญทุกข์ค่ะเป็นทุกข์เพราะกังวลกับข้อสอบเเล้วก็การเงินค่ะการเงินเดี้ยวนี้เงินเก็บลดลงเหลือๆค่ะกังวลเรื่องสุขภาพตัวเองมากเกินไป ทำอย่างไรดีสวดมนต์เร็วปาบไหมเพราะว่าฉันสมาธิสั้นสวดช้าๆไม่ได้ถ้าสวดช้ามันจะลืมการมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ใช่แฟนต้องการสอบธรรมชั้นตรีให้ได้คะแนนเต็มเวลานั่งสมาธิง่วงมากๆและเผลอสติตลอดเวลามีวิธีแก้ยังไงบ้างคะไม่ให้ง่วงและมีสติอยู่ตลอดเวลาอยากสอบผ่านนะทำชั้นโทต้องทำยังไงบ้าง แล้วทำไมเวลาคนสอบตกต้องเป็นทุกข์ทุกข์เพราะ กระทำสิ่งใดทำไมไม่ค่อยสำเร็จผล
ซึมเศร้า
คิดวนซ้ำเรื่องเดิมจนเป็นทุกข์ธรรมะช่วยดูแลใจตอนซึมเศร้าได้อย่างไรซึมเศร้าตามฤดูกาล (เช่นหน้าฝนหรือหน้าหนาว) คืออะไรไม่มีแรงทำอะไรเลย ควรเริ่มจากตรงไหนจะช่วยคนใกล้ตัวที่ซึมเศร้าอย่างไรซึมเศร้าหลังคลอดลูก รับมืออย่างไรรู้สึกเศร้าตลอดเวลา นี่คือซึมเศร้าไหมเศร้าแบบไหนควรไปพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเคยดีขึ้นแล้วแต่กลับมาซึมเศร้าอีก ทำอย่างไรรู้สึกชา ไม่มีความรู้สึกร่วมกับอะไรเลย คืออะไร
ความเหงา
รู้สึกเหงาแม้อยู่ท่ามกลางผู้คน เพราะอะไรคลายความเหงาด้วยการเจริญเมตตาอย่างไรโสดแล้วเหงาควรทำอย่างไรย้ายมาอยู่ที่ใหม่ ไม่มีเพื่อน ทำอย่างไรเกษียณแล้วรู้สึกเหงา ไม่มีจุดหมายในแต่ละวันเพื่อนต่างแต่งงานมีครอบครัวกันหมด เหลือเราคนเดียวเหงาหลังจากหย่าร้างหรือเลิกรากับคนรักโซเชียลมีเดียทำให้เหงาขึ้นจริงไหมเห็นคนอื่นมีความสุขในโซเชียลแล้วรู้สึกเหงาหนักขึ้นอยู่คนเดียวแล้วกลัวไม่มีใครดูแลยามป่วยหรือแก่ตัวการมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ใช่แฟน
นอนไม่หลับ
เจริญเมตตาช่วยให้หลับดีขึ้นจริงไหมตื่นกลางดึกแล้วหลับต่อไม่ได้นอนไม่หลับเพราะคิดเรื่องเดิมซ้ำๆทำอย่างไรให้หลับง่ายขึ้นตามธรรมชาตินอนไม่พอส่งผลต่อจิตใจอย่างไรง่วงทั้งวันทั้งที่นอนครบชั่วโมงแล้ว เพราะอะไรนอนกลางวันเยอะ กลางคืนไม่ง่วง ปรับนาฬิกาชีวิตอย่างไรเล่นมือถือก่อนนอนจนหลับยาก ควรทำอย่างไรฝันร้ายบ่อยจนกลัวการเข้านอนนอนไม่หลับเพราะจิตฟุ้งซ่านคิดโน่นคิดนี่ไม่หยุด
การเงิน-หนี้สิน
พอใจในสิ่งที่มี (สันโดษ) ต่างจากไม่ขวนขวายอย่างไรถูกโกงเงินทำใจอย่างไรอิจฉาคนที่ร่ำรวยกว่า เปรียบเทียบฐานะจนทุกข์ใจเป็นหนี้แล้วท้อ อยากเริ่มต้นใหม่ต้องทำอย่างไรพุทธศาสนาสอนเรื่องการใช้เงินอย่างไรเครียดเรื่องหนี้สินจนนอนไม่หลับ ทำอย่างไรควรให้เงินพ่อแม่หรือครอบครัวเท่าไรจึงพอดี ไม่กดดันตัวเองกลัวเรื่องเงินในอนาคตมากเกินไป ทำอย่างไรดีใช้เงินเก่งเกินไปเวลาเครียด (ช้อปปิ้งคลายเครียด) ควบคุมไม่ได้ทุกข์ค่ะเป็นทุกข์เพราะกังวลกับข้อสอบเเล้วก็การเงินค่ะการเงินเดี้ยวนี้เงินเก็บลดลงเหลือๆค่ะรายได้ไม่พอรายจ่าย เครียดทุกสิ้นเดือน ทำอย่างไรดีทำกรรมอะไรทำไมถึงเป็นหนี้ อยากหมดหนี้ ค่ะ
เจ็บป่วย-สูญเสีย
กายป่วยแต่ใจไม่ป่วย ทำได้จริงไหมเพื่อนหรือญาติป่วยระยะสุดท้าย ควรพูดอะไรดีสูญเสียคนที่รักไป ทำใจอย่างไรกลัวความตายมาก ธรรมะช่วยได้อย่างไรป่วยหนักจนท้อแท้ ดูแลใจอย่างไรคนตายแล้วไปไหน ?สัตว์เลี้ยงตาย เศร้าเกินไปหรือไม่ ทำใจอย่างไรดีความไม่สบายกาย ทำให้ใจทุกข์ต้องทำอย่างไรหมอวินิจฉัยว่าเป็นโรคร้ายแรง ตั้งสติอย่างไรตอนรู้ข่าวดูแลผู้ป่วยเรื้อรังจนใจจะพัง ทำอย่างไรแท้งลูกหรือสูญเสียลูกในท้อง ทำใจอย่างไรเสียใจกับการสูญเสียที่ผ่านมานานแล้วแต่ยังทำใจไม่ได้ทำไมป่วยบ่อยไม่เหมือนคนอื่น ครอบครัว ไม่มีให้พึ่งพาน้องชาย ผูกคอตาย ได้17วัน ทุกข์มาก"กายป่วยแต่ใจไม่ป่วย" ทำได้จริงไหม
เป้าหมายชีวิต
รู้สึกชีวิตไม่มีความหมาย ควรเริ่มอย่างไรชาติหน้ามีจริงไหม ?ไม่รู้ว่าเกิดมาทำไม พุทธศาสนาตอบอย่างไรควรตั้งเป้าหมายชีวิตอย่างไร ยิ่งแก่ยิ่งเหนื่อยกับชีวิต ?คนตายแล้วไปไหน ?ความสุขที่แท้จริงคืออะไรทำความดีแล้วทำไมชีวิตยังไม่ดีขึ้น เข้าใจเรื่องกรรมอย่างไรอายุมากขึ้นแต่ยังไม่รู้ว่าอยากทำอะไรกับชีวิตเปรียบเทียบชีวิตตัวเองกับคนอื่นในโซเชียลจนหมดกำลังใจล้มเหลวซ้ำๆ จนไม่กล้าเริ่มใหม่กลัวว่าชีวิตจะผ่านไปโดยไม่ได้ทำอะไรที่มีคุณค่าประสบความสำเร็จแล้วแต่ทำไมยังไม่มีความสุขรู้สึกตัวเองไร้ค่า ไม่เก่งเท่าคนอื่น
