ในทีฆชาณุสูตร พระพุทธเจ้าตรัสสอนหลักธรรม 4 ประการที่นำมาซึ่งความสุขและความมั่นคงในชีวิตฆราวาส คือ ความขยันหมั่นเพียรในการงาน (อุฏฐานสัมปทา) การรักษาทรัพย์ที่หามาได้ (อารักขสัมปทา) การมีมิตรดีเป็นที่ปรึกษา (กัลยาณมิตตตา) และการเลี้ยงชีพพอเหมาะพอดี (สมชีวิตา) พระองค์ทรงแสดงหลักนี้แก่พยัคฆปัชชมาณพผู้ทูลถามถึงธรรมที่จะนำมาซึ่งประโยชน์สุขในปัจจุบัน แสดงว่าความสุขในการทำงานตามหลักนี้ไม่ได้ขึ้นกับปริมาณงานหรือรายได้เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นกับว่าเรามีเพื่อนร่วมทางที่ดีคอยให้คำปรึกษา และใช้ชีวิตสอดคล้องกับสิ่งที่หามาได้หรือไม่ หากขาดองค์ประกอบใดข้อหนึ่งไป ความรู้สึกไม่มั่นคงหรือไม่มีความสุขในงานก็มักตามมา
มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยของ Hill และ Turiano (2014) ที่ตีพิมพ์ใน Psychological Science ติดตามกลุ่มตัวอย่างผู้ใหญ่จำนวนมากในระยะยาว พบว่าการมีเป้าหมายหรือความหมายในสิ่งที่ทำ (purpose in life) สัมพันธ์กับความเป็นอยู่ที่ดีในระยะยาวชัดเจนกว่าความสุขฉาบฉวยจากรายได้หรือความบันเทิงเฉพาะหน้า และยังพบว่าคนที่มีเป้าหมายชัดเจนมีอัตราการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่มีทิศทางชีวิตที่ชัดเจนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
ทบทวนว่างานที่ทำอยู่เชื่อมโยงกับคุณค่าหรือเป้าหมายอะไรของชีวิตเรา
ตรวจดูว่าขาดข้อใดใน 4 ข้อของทีฆชาณุสูตรไปหรือไม่ เช่น ไม่มีใครปรึกษาได้ หรือใช้ชีวิตเกินกำลังที่หาได้
หากขาดกัลยาณมิตต์ในที่ทำงาน ลองมองหาคนที่ไว้ใจปรึกษาได้เพิ่มขึ้น
ปรับสมดุลรายรับรายจ่ายให้สอดคล้องกับความเป็นจริง เพื่อลดความกดดันที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังงาน
พระสูตรอ้างอิง
-
ทีฆชาณุสูตร
(อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๓๗ ข้อ ๑๔๔ หน้า ๕๖๐-๕๖๗)
งานวิจัยอ้างอิง
-
Purpose in Life as a Predictor of Mortality Across Adulthood
(Hill, P. L., & Turiano, N. A. (2014). Psychological Science, 25(7), 1482-1486)
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)