หน้าแรก

ถูกกลุ่มเพื่อนกันออกไม่ให้เข้าพวก ทำใจอย่างไร

กรกฎาคม 10, 2026
แนวทางจากพระสูตร
โลกวิปัตติสูตรทรงแสดงธรรมดาของโลกไว้ ๘ ประการที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ คือ มีลาภ เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ มีสรรเสริญ มีนินทา มีสุข และมีทุกข์ การถูกกันออกจากกลุ่มเพื่อนก็จัดอยู่ในธรรมดาแห่งความเสื่อมยศและการถูกนินทาที่พระองค์ทรงชี้ว่าไม่มีผู้ใดหลีกพ้นได้ พระสูตรสอนว่าผู้มีปัญญาย่อมไม่หวั่นไหวไปตามธรรมดาโลกทั้งด้านที่น่าปรารถนาและไม่น่าปรารถนา เพราะรู้เท่าทันว่าสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นและดับไปเป็นธรรมดา ไม่ใช่เครื่องวัดคุณค่าที่แท้จริงของบุคคล เมื่อถูกกันออกจากกลุ่ม ใจที่ยึดถือความเป็นพวกพ้องมากเกินไปย่อมเป็นทุกข์หนัก แต่หากมองเห็นตามความเป็นจริงว่านี่คือธรรมดาโลกอย่างหนึ่ง ก็จะสามารถตั้งสติและหาที่ยืนใหม่ในสังคมได้โดยไม่บั่นทอนคุณค่าในตัวเอง

มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยคลาสสิกของ Roy Baumeister และ Mark Leary (1995) ที่เสนอแนวคิด "ความต้องการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม" (need to belong) อธิบายว่าการถูกกีดกันทางสังคมกระตุ้นความเจ็บปวดทางจิตใจในลักษณะใกล้เคียงกับความเจ็บปวดทางกาย เพราะมนุษย์วิวัฒนาการมาให้พึ่งพากลุ่มเพื่อความอยู่รอด งานวิจัยนี้ชี้ว่าปฏิกิริยาที่รู้สึกแย่เมื่อถูกกันออกเป็นเรื่องธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน ไม่ใช่ความอ่อนแอส่วนบุคคล และแนะนำว่าการสร้างความสัมพันธ์ใหม่หรือกลับไปเชื่อมโยงกับกลุ่มอื่นที่ให้คุณค่าเรา จะช่วยเยียวยาความรู้สึกนี้ได้เร็วกว่าการพยายามฝืนเข้ากลุ่มเดิมที่ปฏิเสธเรา

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
ยอมรับความรู้สึกเจ็บปวดที่เกิดขึ้นโดยไม่ตำหนิตัวเอง เพราะเป็นปฏิกิริยาธรรมชาติของมนุษย์
ทบทวนอย่างเป็นกลางว่าการถูกกันออกสะท้อนคุณค่าที่แท้จริงของเราหรือไม่
มองหากลุ่มเพื่อนหรือกิจกรรมใหม่ที่เห็นคุณค่าในตัวเราอย่างที่เราเป็น
ฝึกใจให้ไม่หวั่นไหวไปตามโลกธรรม ทั้งการยอมรับและการถูกปฏิเสธ

พระสูตรอ้างอิง

  • โลกวิปัตติสูตร
    (อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๓๗ ข้อ ๙๖ หน้า ๓๑๐-๓๑๔)

งานวิจัยอ้างอิง

  • The Need to Belong: Desire for Interpersonal Attachment as a Fundamental Human Motivation
    (Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). Psychological Bulletin)

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)