ในอังคุตตรนิกาย พระพุทธเจ้าตรัสเรื่อง "พระราชาผู้ประพฤติไม่เป็นธรรมและเป็นธรรม" ว่าเมื่อผู้นำสูงสุดประพฤติไม่เป็นธรรม ข้าราชการที่อยู่ใต้บังคับบัญชาก็มักพลอยประพฤติไม่เป็นธรรมตามไปด้วย จนความไม่เป็นธรรมนั้นแผ่กระจายลงไปถึงประชาชนทั่วไปเป็นลำดับชั้น เปรียบได้กับฝูงโคที่ข้ามน้ำ หากโคผู้นำฝูงไปคด โคที่ตามมาก็ไปคดตามกันหมด สะท้อนหลักการเดียวกันกับการทำงานในองค์กรยุคปัจจุบัน คือความไม่เป็นธรรมของผู้นำมักส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ลงมาถึงพนักงานระดับล่างสุด แม้พนักงานเหล่านั้นจะไม่ได้มีส่วนในการตัดสินใจที่ไม่เป็นธรรมนั้นเลยก็ตาม
มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Health Promotion International (2009) เรื่อง "Promoting employee wellbeing: the relevance of work characteristics and organizational justice" พบว่าพนักงานที่รับรู้ว่าองค์กรปฏิบัติต่อตนอย่างไม่เป็นธรรม มีสัดส่วนของภาวะสุขภาพจิตต่ำเกือบครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา ขณะที่การรับรู้ความเป็นธรรมระหว่างบุคคล (interpersonal justice) ที่สูงขึ้น สัมพันธ์กับความเครียดที่ลดลงอย่างชัดเจน แม้ปริมาณงานหรือความกดดันด้านเนื้องานจะเท่าเดิมก็ตาม แสดงว่าการรับรู้ความเป็นธรรมมีผลต่อสุขภาพจิตพนักงานพอ ๆ กับปริมาณงานจริง
ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
รู้เท่าทันว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวเราไม่ดีพอ แต่อยู่ที่ระบบหรือผู้มีอำนาจไม่เป็นธรรม
หาช่องทางร้องเรียนอย่างเป็นระบบ เช่น ผ่านฝ่ายบุคคลหรือกลไกภายในองค์กร
ปรึกษาคนที่ไว้ใจได้ ทั้งในและนอกที่ทำงาน เพื่อไม่ต้องแบกรับความเครียดไว้คนเดียว
ดูแลสุขภาพใจตัวเองควบคู่ไปด้วย ไม่ปล่อยให้ความไม่เป็นธรรมนั้นบั่นทอนคุณค่าในตัวเอง
พระสูตรอ้างอิง
-
ว่าด้วยพระราชาประพฤติไม่เป็นธรรมและเป็นธรรม
(อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๓๕ ข้อ ๗๐-๗๒ หน้า ๒๒๑-๒๒๘)
งานวิจัยอ้างอิง
-
Promoting employee wellbeing: the relevance of work characteristics and organizational justice
(Health Promotion International (2009), 24(3), 223-232)
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)