ว่าด้วยภัยในอนาคต ๕ ประการทรงแสดงถึงภัยที่ควรพิจารณาล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ประมาทในการดำเนินชีวิต หนึ่งในนั้นคือการปล่อยให้เวลาผ่านไปโดยไม่ได้สร้างสิ่งที่เป็นประโยชน์ พระพุทธเจ้าทรงสอนให้พิจารณาภัยเหล่านี้ไม่ใช่เพื่อสร้างความกลัวจนเป็นทุกข์ แต่เพื่อกระตุ้นให้เกิดความไม่ประมาทและลงมือทำสิ่งที่มีคุณค่าตั้งแต่วันนี้ ความกลัวว่าชีวิตจะผ่านไปโดยไร้คุณค่าเป็นสัญญาณที่ดีอย่างหนึ่ง เพราะแสดงว่าใจยังปรารถนาจะใช้ชีวิตอย่างมีความหมาย พระธรรมข้อนี้ชี้ทางว่าคุณค่าของชีวิตไม่ได้วัดจากขนาดของสิ่งที่ทำ แต่วัดจากความตั้งใจและการลงมือทำอย่างสม่ำเสมอในสิ่งที่ดีงาม แม้เป็นเรื่องเล็กน้อยในแต่ละวัน
มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยของ Patrick Hill และ Nicholas Turiano ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Psychological Science พบว่าการมีความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิต (sense of purpose) มีความสัมพันธ์กับอัตราการมีชีวิตยืนยาวขึ้นและสุขภาพโดยรวมที่ดีขึ้น ไม่ว่าจะอยู่ในช่วงวัยใดก็ตาม งานวิจัยนี้ยังชี้ว่าความกังวลเกี่ยวกับความหมายของชีวิตเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ในทุกช่วงวัย และการตอบสนองต่อความกังวลนี้ด้วยการลงมือค้นหาและสร้างเป้าหมายเล็ก ๆ อย่างต่อเนื่อง มีผลดีต่อสุขภาวะมากกว่าการปล่อยให้ความกังวลกลายเป็นความวิตกกังวลเรื้อรังโดยไม่ลงมือทำอะไร
ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
เปลี่ยนความกลัวให้เป็นแรงผลักดันในการลงมือทำสิ่งเล็ก ๆ ที่มีคุณค่าตั้งแต่วันนี้
ตั้งเป้าหมายระยะสั้นที่จับต้องได้ แทนการกดดันตัวเองด้วยเป้าหมายใหญ่เกินไป
ทบทวนทุกช่วงเวลาว่าได้ทำสิ่งที่ดีงามอะไรบ้าง แม้เป็นเรื่องเล็กน้อย
ยอมรับว่าคุณค่าของชีวิตไม่ได้วัดจากความยิ่งใหญ่ แต่จากความตั้งใจที่สม่ำเสมอ
พระสูตรอ้างอิง
- ว่าด้วยภัยในอนาคต ๕ ประการ
(อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๓๖ ข้อ ๗๗ หน้า ๑๘๗-๑๙๐)
งานวิจัยอ้างอิง
- Purpose in Life as a Predictor of Mortality Across Adulthood
(Hill, P. L., & Turiano, N. A. — Psychological Science, research on purpose in life and longevity)
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)

