การมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ใช่แฟน

ขอบคุณที่กล้าเปิดใจถามเรื่องนี้นะ เรื่องความสัมพันธ์ทางเพศแบบไม่ผูกมัดเป็นเรื่องที่หลายคนสงสัยและสับสนอยู่จริงๆ ว่ามันจะส่งผลกับใจเรายังไง ทั้งเรื่องศีลธรรมและความรู้สึกข้างในตัวเอง

แนวทางจากพระสูตร
ในสัตติคุมพชาดก พระพุทธเจ้าตรัสสอนเรื่องการคบคน ว่าเราคบใครแบบไหน เราก็มักจะตกอยู่ใต้อิทธิพลของคนนั้น ถ้าคบสัตบุรุษ (คนดี มีศีลธรรม) ชีวิตก็มักจะดีตาม แต่ถ้าคบคนที่ไม่มีศีล ไม่มีหลักยึด ชีวิตก็มักพาไปในทางที่สั่นคลอนตามไปด้วย เรื่องนี้เชื่อมโยงกับความสัมพันธ์ทางเพศแบบไม่ผูกมัดได้ตรงที่ เมื่อเราเลือกมีความใกล้ชิดทางกายกับใครสักคน โดยไม่มีความไว้ใจ ไม่มีความรับผิดชอบต่อกันเป็นฐาน จิตใจเราก็มักถูกดึงไปตามสภาพความสัมพันธ์นั้น ถ้าอีกฝ่ายไม่มั่นคง ใจเราก็อาจสั่นคลอนตามไปด้วย

ส่วนในพระวินัยปิฎก (มหาวิภังค์) มีการวางกฎเกณฑ์ละเอียดมากเรื่องการสัมผัสทางกายระหว่างเพศ แสดงให้เห็นว่าพระพุทธศาสนาให้ความสำคัญกับการมีสติรู้เท่าทันความกำหนัดและการกระทำทางกาย ไม่ใช่เรื่องที่ควรทำไปโดยไม่ทันคิด เพราะความกำหนัดที่ครอบงำใจโดยไม่มีสติ มักนำไปสู่การกระทำที่ทำร้ายทั้งตัวเองและคนอื่นในภายหลัง

มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยชี้ว่าการมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ผูกมัด (casual sex) ไม่ได้แย่หรือดีตายตัวสำหรับทุกคน แต่ขึ้นอยู่กับ “แบบการผูกพัน” ของแต่ละคนเป็นหลัก คนที่มีความมั่นคงทางใจสูงอาจมีความสัมพันธ์แบบนี้แล้วไม่กระทบใจมาก แต่คนที่มีความไม่มั่นคงในใจอยู่แล้ว (เช่น กลัวถูกทิ้ง กลัวไม่มีค่า) เวลาอยู่ในความสัมพันธ์แบบไม่แน่นอน ใจจะยิ่งสั่นคลอนหนักขึ้น เหมือนคนที่ยืนอยู่บนพื้นที่ไม่มั่นคงอยู่แล้ว พอเจอแรงสั่นเพิ่มก็ล้มง่ายกว่าคนที่ยืนบนพื้นแข็งแรง

อีกงานวิจัยหนึ่งพบว่า คนที่อยู่ในความสัมพันธ์ที่ไม่มั่นคงระยะยาวมักมีอาการซึมเศร้าสูงกว่าคนที่อยู่ในความสัมพันธ์ที่มั่นคง และมักรู้สึกวิตกกังวลเรื่องความรักมากกว่าด้วย นั่นแปลว่าความสัมพันธ์แบบไม่ผูกมัดอาจให้ความสุขระยะสั้น แต่ถ้าปล่อยให้เป็นแบบนั้นนานๆ โดยใจเราไม่ได้พร้อมจริงๆ มันอาจกัดกร่อนความรู้สึกมีคุณค่าในตัวเองไปเรื่อยๆ โดยไม่รู้ตัว

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
ลองถามใจตัวเองตรงๆ ก่อนตัดสินใจว่า เรากำลังทำเพราะอยากมีความสุขจริงๆ หรือกำลังทำเพื่อเติมเต็มความรู้สึกขาดบางอย่าง เช่น ความเหงา ความไม่มั่นใจ
สังเกตความรู้สึกหลังจากมีความสัมพันธ์แบบนี้ทุกครั้ง ว่าใจเรารู้สึกโล่ง สบาย หรือรู้สึกว่างเปล่า สั่นคลอน เพราะร่างกายให้คำตอบตรงๆ ได้ดีกว่าที่เราคิด
ฝึกมีสติรู้เท่าทันความรู้สึกกำหนัดหรืออารมณ์ทางเพศ ไม่ใช่เพื่อกดข่ม แต่เพื่อให้เรามีเวลาคิดตัดสินใจ ไม่ทำอะไรไปเพราะแรงกระตุ้นชั่ววูบ
ถ้าสังเกตว่าตัวเองเริ่มมีอาการซึมเศร้า วิตกกังวล หรือรู้สึกคุณค่าในตัวเองลดลงจากความสัมพันธ์แบบนี้ ลองปรึกษาคนที่ไว้ใจได้ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านจิตใจ เพื่อช่วยมองสถานการณ์ให้ชัดขึ้น