ที่มา: SingleCare — Social Media and Mental Health Statistics, งานวิจัยด้าน Social Comparison
ทุกครั้งที่เลื่อนฟีด เราไม่ได้เห็นชีวิตจริงของคนอื่น แต่เห็นเฉพาะช่วงเวลาที่ถูกคัดสรรมาอย่างดีที่สุด งานวิจัยด้านสุขภาพจิตพบว่าเกือบครึ่ง (46%) ของวัยรุ่นอายุ 13–17 ปี รู้สึกแย่ลงเรื่องรูปร่างหน้าตาของตัวเองหลังใช้โซเชียลมีเดีย และนักจิตวิทยาคลินิกอธิบายว่าการเห็นชีวิต “สมบูรณ์แบบ” ของคนอื่นซ้ำ ๆ ทำให้สมองยอมรับภาพนั้นเป็นความจริง ทั้งที่ผ่านการคัดกรองและแต่งเติมมาแล้วแทบทั้งหมด
ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องรูปร่างหน้าตา งานวิจัยด้านจิตวิทยาสังคมชี้ตรงกันว่า “การเปรียบเทียบทางสังคม” (Social Comparison) ผ่านโซเชียลมีเดียเป็นหนึ่งในกลไกที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตชัดเจนที่สุด เพราะมันทำงานตลอดเวลาแบบไม่รู้ตัว ต่างจากการเปรียบเทียบในชีวิตจริงที่มีขอบเขตจำกัดแค่คนรอบตัว การเห็นความสำเร็จ ทริปเที่ยว บ้าน รถ ของคนนับพันคนในเวลาไม่กี่นาที ทำให้มาตรฐาน “ปกติ” ในใจเราสูงขึ้นเรื่อย ๆ โดยไม่รู้ตัว
สิ่งที่ช่วยได้ไม่ใช่การเลิกใช้โซเชียลมีเดียไปเลย แต่คือการตั้งคำถามกับสิ่งที่เห็นอยู่เสมอว่า “นี่คือทั้งหมดของชีวิตเขาจริงหรือ” การจำกัดเวลาเลื่อนฟีดแบบไม่มีจุดหมาย และการเลิกติดตามบัญชีที่ดูแล้วรู้สึกแย่กับตัวเองบ่อย ๆ เป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยลดผลกระทบได้จริง