เด็กรุ่นใหม่เครียดหนักกว่าที่คิด เมื่อความคาดหวังของพ่อแม่กลายเป็นภาระ

ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตชี้ว่าวัยรุ่นไทยมีแนวโน้มเครียดสูงกว่ากลุ่มวัยทำงานถึง 4 เท่า และผลสำรวจนักเรียนมัธยม–อาชีวศึกษากว่า 3,500 คนทั่วประเทศพบว่า การเรียนเป็นสาเหตุความเครียดอันดับหนึ่งถึง 51.45% โดยเฉพาะความกลัวสอบตกและเกรดไม่ดี (40.19%) แต่ที่น่าสนใจคือ เมื่อถามลึกลงไปถึงเรื่องที่ “กระทบสุขภาพจิต” มากที่สุด กลับพบว่าปัญหาครอบครัวมีน้ำหนักไม่แพ้เรื่องเรียน และสาเหตุอันดับหนึ่งในกลุ่มนี้คือความคาดหวังและความเข้มงวดของพ่อแม่ สูงถึง 43.90%

ความคาดหวังที่ตั้งใจดีของพ่อแม่ เช่น อยากให้ลูกเรียนเก่ง เข้ามหาวิทยาลัยดี ๆ มีอนาคตมั่นคง เมื่อสื่อสารด้วยการกดดัน เปรียบเทียบ หรือผูกเงื่อนไขความรักไว้กับผลการเรียน อาจกลายเป็นน้ำหนักที่เด็กแบกไว้คนเดียวโดยไม่มีใครรู้ ตัวเลขที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือเกือบ 1 ใน 13 ของนักเรียนที่ตอบแบบสำรวจ (7.43%) เคยมีความคิดทำร้ายตัวเองหรืออยากจบชีวิต ซึ่งงานวิจัยชี้ว่าเชื่อมโยงกับปัญหาครอบครัวมากกว่าความกดดันด้านการเรียนเพียงอย่างเดียว

สิ่งที่ช่วยได้จริงในบ้าน ไม่ใช่การลดความคาดหวังลงทั้งหมด แต่คือการเปลี่ยนจาก “คาดหวังผลลัพธ์” มาเป็น “รับฟังความรู้สึก” ถามว่าวันนี้เหนื่อยไหม แทนที่จะถามว่าสอบได้เท่าไหร่ และให้ลูกรู้ว่าไม่ว่าผลจะออกมาอย่างไร เขายังเป็นที่รักเสมอ

ที่มา: กรมสุขภาพจิต (2565) และผลสำรวจนักเรียนมัธยม–อาชีวศึกษา 3,516 คนทั่วประเทศ (Thairath)