กลัวว่าแฟนเมื่อมีโอกาศนอกใจ เค้าจะนอกใจอยู่บ่อยครั้ง

ความกลัวแบบนี้มันกินใจมากเนอะ ไม่รู้ว่ากลัวเพราะมีสัญญาณจริงๆ หรือกลัวเพราะใจเราไม่ค่อยมั่นคงในความสัมพันธ์ ทั้งสองแบบทำให้เหนื่อยและวิตกได้ทั้งคู่ อยากบอกว่าความรู้สึกนี้ไม่ได้ผิดปกติอะไร แต่ลองมาดูกันว่าจะจัดการมันยังไงให้ใจเราสงบขึ้น

แนวทางจากพระสูตร
ในกุณาลชาดก มีเรื่องของนกดุเหว่า (กุณาละ) ที่เล่าให้เพื่อนฟังถึงธรรมชาติของความสัมพันธ์ที่อาจไม่มั่นคง โดยเตือนไม่ให้ตั้งความเชื่อไว้อย่างสิ้นเชิงจนขาดการพิจารณา ท่านสอนว่าไม่ควรปล่อยใจให้หวั่นไหวหรือเชื่อสิ่งใดโดยไม่ใช้ปัญญาไตร่ตรอง ทั้งฝ่ายที่ถูกกล่าวถึงว่าอาจประทุษร้ายและฝ่ายที่หวาดระแวงเอง คำสอนนี้ไม่ได้ชวนให้เราตั้งแง่ระแวงคนอื่นไปเรื่อยๆ แต่ชวนให้ดูความจริงตามที่เป็น ไม่ปรุงแต่งไปไกลเกินสิ่งที่เกิดขึ้นจริง

ส่วนในสังคีติสูตร พระพุทธเจ้าสอนเรื่อง “อาฆาตปฏิวินัย” คือวิธีคลายความอาฆาตหรือความขุ่นข้องในใจ เช่น การคิดว่าคนอื่นก็มีธรรมชาติของตัวเอง เราไม่สามารถควบคุมการกระทำของเขาได้ทั้งหมด สิ่งที่ทำได้คือดูแลใจตัวเองไม่ให้จมอยู่กับความอาฆาตหรือความกลัวจนเป็นทุกข์ซ้ำซ้อน

ถ้าใจเราเอาแต่คาดเดาสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น นั่นคือการปรุงแต่งความคิดเกินจริง ธรรมะสอนให้กลับมาอยู่กับสิ่งที่เป็นจริงตรงหน้า ไม่ใช่สิ่งที่ใจเราสร้างขึ้นจากความกลัว

มุมมองจากงานวิจัย
งานวิจัยเรื่องความไม่เชื่อใจในความสัมพันธ์บอกว่า คนที่มีรูปแบบความผูกพันแบบวิตกกังวล (คือกลัวถูกทิ้งหรือกลัวถูกทอดทิ้งมาตั้งแต่เด็กๆ) มักจะไม่เชื่อใจคู่รักง่ายๆ และเมื่อรู้สึกว่าความสัมพันธ์ถูกคุกคาม ก็อาจแสดงความโกรธหรือหวาดระแวงออกมาแรงกว่าคนทั่วไป

อีกงานวิจัยหนึ่งพบว่า ความหึงหวงที่เกิดขึ้นมักทำให้เราคิดวนซ้ำๆ (rumination) เหมือนเทปม้วนเดิมที่เล่นซ้ำในหัว ยิ่งคิดวนมากเท่าไหร่ ความเชื่อใจก็ยิ่งลดลง และพฤติกรรมหึงหวงก็ยิ่งเพิ่มขึ้น กลายเป็นวงจรที่ทำร้ายทั้งตัวเราเองและความสัมพันธ์

และงานวิจัยอีกชิ้นยืนยันว่า คนที่มีความผูกพันแบบวิตกกังวลสูง และรู้สึกว่าต้องพึ่งพาอีกฝ่ายมาก จะมีความหึงหวงในระดับที่สูงกว่าคนอื่น นั่นแปลว่าความกลัวนี้อาจไม่ได้มาจากตัวแฟนเราล้วนๆ แต่มาจากรูปแบบความผูกพันที่เราติดตัวมาด้วย

ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ
เมื่อรู้สึกกลัวหรือหึงหวงพลุ่งขึ้นมา ให้หยุดสักครู่แล้วถามตัวเองว่า “นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นจริง หรือเป็นสิ่งที่ใจเราคาดเดาไปเอง” แยกความจริงกับความคิดปรุงแต่งออกจากกันให้ชัด
ลองสังเกตว่าเวลาคิดวนเรื่องนี้ เรากำลังคิดซ้ำๆ แบบไม่มีข้อมูลใหม่หรือเปล่า ถ้าใช่ ให้ลองเปลี่ยนกิจกรรม เช่น ออกไปเดิน หรือคุยกับเพื่อน เพื่อตัดวงจรความคิดวนนั้น
หาโอกาสคุยกับแฟนตรงๆ ด้วยน้ำเสียงที่ไม่กล่าวโทษ บอกความรู้สึกกลัวของเราให้เขารับรู้ แทนการเก็บไว้คนเดียวจนแปรเปลี่ยนเป็นการจับผิดหรือควบคุม
ลองสำรวจตัวเองว่าความกลัวนี้มีรากมาจากประสบการณ์เก่าๆ ของเราเองไหม เช่น เคยถูกทิ้งหรือถูกหลอกมาก่อน ถ้ารู้สึกว่ามันหนักเกินจะจัดการเอง การพูดคุยกับนักจิตวิทยาจะช่วยได้มาก
ฝึกอยู่กับปัจจุบันบ่อยๆ ผ่านการหายใจหรือทำสมาธิสั้นๆ เพื่อไม่ให้ใจเราลอยไปคิดถึงเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้นจนหมดพลังไปเปล่าๆ