<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>ตาย - Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้</title>
	<atom:link href="https://bodhi.lcbp.co.th/lcbp_topic/%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://bodhi.lcbp.co.th</link>
	<description>ตอบปัญหาชีวิตแนวพุทธธรรม ผสานงานวิจัยและจิตวิทยา</description>
	<lastBuildDate>Wed, 28 Oct 2026 13:53:40 +0000</lastBuildDate>
	<language>th</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://bodhi.lcbp.co.th/wp-content/uploads/2026/07/liangchiang.webp</url>
	<title>ตาย - Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้</title>
	<link>https://bodhi.lcbp.co.th</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>ทุกข์จากการเวียนว่ายตายเกิด</title>
		<link>https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b8%88%e0%b8%b2%e0%b8%81%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%80%e0%b8%a7%e0%b8%b5%e0%b8%a2%e0%b8%99%e0%b8%a7%e0%b9%88%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%95%e0%b8%b2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 28 Oct 2026 13:53:25 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://bodhi.lcbp.co.th/?post_type=lcbp_qa&#038;p=25635</guid>

					<description><![CDATA[<p>การที่ใจเราแบกความกลัวเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดไว้ มันหนักอึ้งจริงๆ นะ เหมือนรู้สึกว่าชีวิตนี้ก็ทุกข์แล้ว ยังต้องวนซ้ำไปเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุดอีก ความรู้ส…</p>
<p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b8%88%e0%b8%b2%e0%b8%81%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%80%e0%b8%a7%e0%b8%b5%e0%b8%a2%e0%b8%99%e0%b8%a7%e0%b9%88%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%95%e0%b8%b2/">ทุกข์จากการเวียนว่ายตายเกิด</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>&nbsp;</p>
<div class="lcbp-qa-answer">
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">การที่ใจเราแบกความกลัวเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดไว้ มันหนักอึ้งจริงๆ นะ เหมือนรู้สึกว่าชีวิตนี้ก็ทุกข์แล้ว ยังต้องวนซ้ำไปเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุดอีก ความรู้สึกแบบนี้เป็นเรื่องที่เข้าใจได้มาก เพราะมันคือคำถามใหญ่ที่สุดข้อหนึ่งของชีวิต</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">แนวทางจากพระสูตร</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ในจาตุมสูตร พระพุทธเจ้าตรัสสอนพระภิกษุใหม่ถึงภัยสี่อย่างที่คนบวชใหม่ต้องเผชิญ หนึ่งในนั้นคือ &#8220;ภัยแต่น้ำวน&#8221; ซึ่งพระองค์ตรัสว่าหมายถึงกามคุณห้า คือความเพลิดเพลินในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ที่ทำให้ใจเราวนเวียนไม่หลุดพ้น เหมือนคนว่ายน้ำแล้วติดอยู่ในวังน้ำวน ยิ่งดิ้นยิ่งถูกดูดกลืนลึกลงไป นี่คือภาพที่ใกล้เคียงกับการเวียนว่ายตายเกิด (สังสารวัฏ) มาก เพราะเหตุที่เราต้องเวียนว่ายไม่จบสิ้น ก็เพราะใจยังติดพันอยู่กับความอยาก ความยึดในตัวตนและสิ่งที่น่าปรารถนา</span></p>
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">นอกจากนี้ในเล่ม ๒๖ ข้อ ๖๗๙-๖๘๔ กล่าวถึงความตายหรือทุกข์ปางตาย ที่เกิดจากความประมาทของภิกษุผู้เถระ ชี้ให้เห็นว่าความทุกข์ที่เกี่ยวพันกับความตายนั้น มีรากมาจากความประมาทในการปฏิบัติ ไม่ใช่เรื่องที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของเราเสียทีเดียว ถ้าเราฝึกใจให้ไม่ประมาท ค่อยๆ คลายความยึดติดในตัวตนลง ก็เป็นทางที่จะค่อยๆ หลุดจากวงน้ำวนนี้ได้</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">มุมมองจากงานวิจัย</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">งานวิจัยสมัยใหม่ที่ศึกษาคนที่ฝึกสมาธิแบบตระหนักรู้ (mindfulness) พบว่า สมองของคนที่ฝึกมานานจะ &#8220;ป้องกันตัวเอง&#8221; จากความคิดเรื่องความตายน้อยลง พูดง่ายๆ คือ ยิ่งฝึกใจให้คุ้นชินกับความไม่เที่ยง ใจก็ยิ่งกล้าเผชิญหน้ากับความตายมากขึ้น แทนที่จะหลบหนีหรือกลัวมัน</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">มีงานวิจัยอีกชิ้นที่ศึกษาคนที่ฝึกรับรู้ความไม่เที่ยงมานานพบว่า การ &#8220;ยอมรับ&#8221; ความไม่เที่ยงจริงๆ (ไม่ใช่แค่รู้ด้วยหัวว่ามันไม่เที่ยง) คือกุญแจที่ทำให้ความวิตกกังวลลดลง และลดพฤติกรรมหลีกเลี่ยงความตาย</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ที่น่าสนใจคือ มีงานวิจัยที่ทดสอบตรงๆ ว่า แนวคิดพุทธศาสนาเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ซึ่งชี้ว่าการยึดติดในตัวตนคือรากของทุกข์และความกลัวตาย สามารถช่วยคนจัดการกับความตื่นตระหนกเรื่องความตายได้จริงในทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่แค่เป็นความเชื่อลอยๆ</span></p>
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">นี่สะท้อนให้เห็นว่า การฝึกใจให้คุ้นกับความไม่เที่ยงและคลายการยึดติดในตัวตน ไม่ใช่แค่หลักธรรมโบราณ แต่มีผลจริงต่อสมองและความรู้สึกของเราในปัจจุบัน</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ลองฝึกสังเกตความไม่เที่ยงในชีวิตประจำวันเล็กๆ น้อยๆ ก่อน เช่น ความรู้สึกที่เปลี่ยนไปตลอดวัน ลมหายใจที่เข้าออกไม่ซ้ำกันสักครั้ง เพื่อให้ใจค่อยๆ คุ้นกับความเปลี่ยนแปลง ไม่ต้องรีบไปคิดเรื่องใหญ่อย่างความตายทันที</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">เมื่อความกลัวเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดผุดขึ้นมา แทนที่จะผลักไสหรือหนี ลองนั่งเฉยๆ กับความรู้สึกนั้นสักครู่ หายใจเข้าออกช้าๆ แล้วถามตัวเองเบาๆ ว่า &#8220;ตอนนี้ฉันกำลังยึดอะไรอยู่&#8221; นี่คือจุดเริ่มต้นของการคลายน้ำวนตามที่พระพุทธเจ้าสอน</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">หาเวลาทบทวนตัวเองสั้นๆ ทุกวัน (ไม่ต้องประมาท) ว่าวันนี้เราใช้ชีวิตด้วยความตั้งใจหรือปล่อยให้ใจลอยไปตามความอยาก การไม่ประมาทแบบนี้คือทางตรงที่พระสูตรชี้ไว้ว่าช่วยคลายทุกข์จากความตาย</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ถ้าความกลัวหรือความวิตกเรื่องนี้หนักมากจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ลองปรึกษาคนที่ไว้ใจ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านจิตใจ เพื่อมีคนช่วยประคับประคองไปด้วยกัน ไม่ต้องแบกไว้คนเดียว</span></p>
</div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">พระสูตรอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li><strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta=%e0%b8%88%e0%b8%b2%e0%b8%95%e0%b8%b8%e0%b8%a1%e0%b8%aa%e0%b8%b9%e0%b8%95%e0%b8%a3" target="_blank" rel="noopener">จาตุมสูตร</a></strong><br />
(มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๒๐ ข้อ ๑๙๔ หน้า ๓๘๔-๓๙๑)</li>
<li><strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta=%e0%b8%84%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a1%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%ab%e0%b8%a3%e0%b8%b7%e0%b8%ad%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b8%9b%e0%b8%b2%e0%b8%87%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2" target="_blank" rel="noopener">ความตายหรือทุกข์ปางตายซึ่งมีข้อนั้นเป็นเหตุ. ฯลฯ</a></strong><br />
(สังยุตตนิกาย นิทานวรรค, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๒๖ ข้อ ๖๗๙-๖๘๔ หน้า ๗๔๕-๗๕๐)</li>
</ul>
</div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">งานวิจัยอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li><strong>Training the embodied self in its impermanence: meditators evidence neurophysiological markers of death acceptance</strong><br />
(NeuroImage, 2025)</li>
<li><strong>Embracing change: impermanence acceptance mediates differences in death processing between long-term ayahuasca users and non-users</strong><br />
(Psychopharmacology, 2025)</li>
<li><strong>On the effectiveness of Buddhist view of life and death in regulating mortality salience</strong><br />
(NeuroImage, 2025)</li>
</ul>
</div>
<div class="lcbp-dc-disclaimer-static"><span class="lcbp-dc-disclaimer-icon" aria-hidden="true">!</span><br />
<span class="lcbp-dc-disclaimer-text">เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)</span></div><p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b8%88%e0%b8%b2%e0%b8%81%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b9%80%e0%b8%a7%e0%b8%b5%e0%b8%a2%e0%b8%99%e0%b8%a7%e0%b9%88%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b8%95%e0%b8%b2/">ทุกข์จากการเวียนว่ายตายเกิด</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>น้องชาย ผูกคอตาย ได้17วัน ทุกข์มาก</title>
		<link>https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%99%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%8a%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b8%9c%e0%b8%b9%e0%b8%81%e0%b8%84%e0%b8%ad%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b9%84%e0%b8%94%e0%b9%8917%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 04 Aug 2026 15:51:27 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://bodhi.lcbp.co.th/?post_type=lcbp_qa&#038;p=24962</guid>

					<description><![CDATA[<p>เสียใจด้วยจริงๆ ค่ะ/ครับ 17 วันที่ผ่านมาคงเป็นช่วงเวลาที่หนักหนามาก การสูญเสียน้องชายไปด้วยการผูกคอตายไม่ใช่แค่ความโศกเศร้าธรรมดา แต่มันมีคำถามที่ค้างอยู่ใ…</p>
<p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%99%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%8a%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b8%9c%e0%b8%b9%e0%b8%81%e0%b8%84%e0%b8%ad%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b9%84%e0%b8%94%e0%b9%8917%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99/">น้องชาย ผูกคอตาย ได้17วัน ทุกข์มาก</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="lcbp-qa-answer">
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">เสียใจด้วยจริงๆ ค่ะ/ครับ 17 วันที่ผ่านมาคงเป็นช่วงเวลาที่หนักหนามาก การสูญเสียน้องชายไปด้วยการผูกคอตายไม่ใช่แค่ความโศกเศร้าธรรมดา แต่มันมีคำถามที่ค้างอยู่ในใจ อาจมีความรู้สึกโทษตัวเอง หรือคำถามว่า &#8220;ทำไม&#8221; ที่หาคำตอบไม่ได้ ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องปกติมากสำหรับคนที่ต้องเผชิญกับการสูญเสียแบบนี้</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">แนวทางจากพระสูตร</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ในฆตบัณฑิตชาดก มีเรื่องราวที่ฆตบัณฑิตพยายามช่วยพระเชษฐาที่กำลังจมอยู่กับความเศร้าโศกอย่างหนัก ท่านกล่าวไว้ว่า &#8220;ผู้มีปัญญา มีใจกรุณา ย่อมทำผู้มีเศร้าโศกให้หลุดพ้นจากความเศร้าโศกได้&#8221; นี่แสดงให้เห็นว่าความเศร้าโศกเป็นสิ่งที่ต้องได้รับการเยียวยา ไม่ใช่สิ่งที่ต้องแบกไว้คนเดียว และมันเป็นไปได้ที่จะ &#8220;หลุดพ้น&#8221; จากมัน ไม่ได้หมายความว่าต้องลืมน้องชาย แต่หมายถึงการที่ใจไม่ต้องจมอยู่กับความทุกข์นั้นตลอดไป</span></p>
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">ส่วนในทีปิชาดกก็มีคำถามที่อบอุ่นและเป็นห่วงว่า &#8220;ท่านพออดทนได้หรือ พอจะเยียวยาอัตภาพให้เป็นไปได้อยู่หรือ&#8221; คำถามแบบนี้สะท้อนให้เห็นว่าการถามไถ่ ห่วงใย และดูแลใจกันเป็นสิ่งสำคัญมากในช่วงเวลาที่ทุกข์หนัก เราไม่ได้ถูกคาดหวังให้ &#8220;เข้มแข็ง&#8221; คนเดียวโดยไม่มีใครเหลียวแล</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">แนวทางจากพระสูตร</strong>เหล่านี้ชวนให้เห็นว่า ความเศร้าโศกเป็นเรื่องที่ต้องได้รับการดูแลอย่างอ่อนโยน ทั้งจากตัวเราเองและจากคนรอบข้าง ไม่มีความจำเป็นต้องเร่งรัดให้หายเร็ว</p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">มุมมองจากงานวิจัย</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">งานวิจัยที่ติดตามครอบครัวผู้สูญเสียคนรักจากการฆ่าตัวตายเป็นเวลานานถึง 18 เดือน พบว่ากระบวนการเศร้าโศกแบบนี้มันซับซ้อนและกินเวลานานกว่าการสูญเสียแบบอื่นๆ แต่ข่าวดีคือเมื่อเวลาผ่านไป คนที่สูญเสียสามารถปรับตัวและค่อยๆ ทำความเข้าใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นได้ นั่นแปลว่า 17 วันนี้ยังเป็นช่วงต้นๆ มากในกระบวนการนี้ ไม่ต้องรีบเร่งกับตัวเอง</span></p>
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">งานวิจัยอีกชิ้นชี้ว่า การสูญเสียแบบนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดความเศร้าโศกที่ฝังลึกกว่าปกติ รวมถึงความเครียดหลังเหตุการณ์ร้ายแรง จึงต้องการการดูแลจากคนใกล้ชิดหรือผู้เชี่ยวชาญเป็นพิเศษ ไม่ใช่แค่ &#8220;ปล่อยให้เวลาเยียวยา&#8221; อย่างเดียว</span></p>
<p><span class="lcbp-dc-answer-p">อีกงานวิจัยหนึ่งที่ทำการรักษาผู้สูญเสียมากว่า 40 ปี พบว่าสิ่งที่ยากที่สุดสำหรับคนที่สูญเสียญาติจากการฆ่าตัวตาย คือความรู้สึกว่า &#8220;เขาตั้งใจทำ&#8221; และคำถามเรื่อง &#8220;ความรับผิดชอบ&#8221; ที่มักผูกติดอยู่กับใจตัวเอง เช่นคำถามว่า &#8220;เราน่าจะทำอะไรได้มากกว่านี้ไหม&#8221; ถ้าคุณมีความรู้สึกแบบนี้อยู่ ให้รู้ว่าคนอื่นที่ผ่านเรื่องนี้มาก็รู้สึกแบบเดียวกัน ไม่ได้แปลว่าคุณผิด</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">อนุญาตให้ตัวเองเศร้าได้เต็มที่ ไม่ต้องรีบบอกตัวเองว่า &#8220;ต้องเข้มแข็ง&#8221; เพราะ 17 วันยังเป็นช่วงเริ่มต้นของการเยียวยาใจเท่านั้น</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">หาคนที่ไว้ใจได้สักคน ไม่ว่าจะเป็นคนในครอบครัวหรือเพื่อน มาพูดคุยหรือแค่นั่งอยู่ด้วยกันเงียบๆ ก็ได้ เหมือนที่พระสูตรเล่าไว้ว่าการถามไถ่ห่วงใยเป็นสิ่งสำคัญ</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ถ้ารู้สึกว่าความคิดโทษตัวเองหรือคำถาม &#8220;ทำไม&#8221; วนเวียนอยู่จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันมาก (นอนไม่หลับ กินไม่ได้ ทำงานไม่ได้) ลองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตที่มีความเข้าใจเรื่องการสูญเสียจากการฆ่าตัวตายโดยเฉพาะ เพราะงานวิจัยชี้ว่าการสูญเสียแบบนี้ต้องการการดูแลเฉพาะทาง</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ลองหาเวลาสงบใจ เช่น การนั่งหายใจเข้าออกช้าๆ หรือทำกิจกรรมที่ทำให้ใจได้พัก ไม่ต้องคิดอะไรมาก แม้แค่ 5-10 นาทีต่อวันก็ช่วยได้</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">อย่าตัดสินตัวเองถ้าบางวันดีขึ้น บางวันแย่ลง กระบวนการเศร้าโศกไม่ได้เป็นเส้นตรง ขึ้นๆ ลงๆ ได้เป็นธรรมดา</span></p>
</div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">พระสูตรอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li><strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta=%e0%b8%a7%e0%b9%88%e0%b8%b2%e0%b8%94%e0%b9%89%e0%b8%a7%e0%b8%a2%e0%b8%84%e0%b8%99%e0%b8%a3%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b9%84%e0%b8%a1%e0%b9%88%e0%b8%95%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%81%e0%b8%b2" target="_blank" rel="noopener">ทีปิชาดก</a></strong><br />
(ขุททกนิกาย กัจจานิวรรค, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๕๙ ข้อ ๑๑๙๙-๑๒๐๕ หน้า ๕๙๖-๕๙๗)</li>
<li><strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta=%e0%b8%86%e0%b8%95%e0%b8%9a%e0%b8%b1%e0%b8%93%e0%b8%91%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%8a%e0%b8%b2%e0%b8%94%e0%b8%81" target="_blank" rel="noopener">ฆตบัณฑิตชาดก</a></strong><br />
(ขุททกนิกาย ทสกนิบาต, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๕๙ ข้อ ๑๔๙๒ หน้า ๙๖๔-๙๘๔)</li>
</ul>
</div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">งานวิจัยอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li><strong>Longitudinal Changes in Suicide Bereavement Experiences: A Qualitative Study of Family Members over 18 Months after Loss</strong><br />
(MDPI &amp; PubMed Central, 2023)</li>
<li><strong>Suicide Bereavement and Complicated Grief</strong><br />
(ResearchGate, 2026)</li>
<li><strong>Lessons Learned: Forty Years of Clinical Work With Suicide Loss Survivors</strong><br />
(Frontiers in Psychology, 2020)</li>
</ul>
</div>
<div class="lcbp-dc-disclaimer-static"><span class="lcbp-dc-disclaimer-icon" aria-hidden="true">!</span><br />
<span class="lcbp-dc-disclaimer-text">เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)</span></div><p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%99%e0%b9%89%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%8a%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b8%9c%e0%b8%b9%e0%b8%81%e0%b8%84%e0%b8%ad%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2-%e0%b9%84%e0%b8%94%e0%b9%8917%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%99/">น้องชาย ผูกคอตาย ได้17วัน ทุกข์มาก</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>ทุกข์ใจเพราะครอบครัวแตกแยก</title>
		<link>https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b9%83%e0%b8%88%e0%b9%80%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%b0%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%ad%e0%b8%9a%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%a7%e0%b9%81%e0%b8%95/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 18 Jul 2026 03:39:03 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://bodhi.lcbp.co.th/?post_type=lcbp_qa&#038;p=24727</guid>

					<description><![CDATA[<p>ความรู้สึกที่ครอบครัวแตกแยกเป็นความทุกข์ที่หนักหนามาก เพราะครอบครัวคือที่พึ่งทางใจที่เราคาดหวังว่าจะมั่นคงเสมอ พอมันสั่นคลอนหรือแตกสลาย ใจเราก็เหมือนไม่มีท…</p>
<p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b9%83%e0%b8%88%e0%b9%80%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%b0%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%ad%e0%b8%9a%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%a7%e0%b9%81%e0%b8%95/">ทุกข์ใจเพราะครอบครัวแตกแยก</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="lcbp-qa-answer"><span class="lcbp-dc-answer-p">ความรู้สึกที่ครอบครัวแตกแยกเป็นความทุกข์ที่หนักหนามาก เพราะครอบครัวคือที่พึ่งทางใจที่เราคาดหวังว่าจะมั่นคงเสมอ พอมันสั่นคลอนหรือแตกสลาย ใจเราก็เหมือนไม่มีที่ยืน รู้สึกโดดเดี่ยว สับสน และเจ็บปวดไปพร้อมกัน เป็นเรื่องธรรมดาที่จะรู้สึกแบบนี้ค่ะ/ครับ ไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">แนวทางจากพระสูตร</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ในสามคามสูตร มีเหตุการณ์ที่นิครนถ์นาฏบุตรตายลง แล้วหมู่สาวกของท่านก็แตกแยกกันเป็นสองฝ่าย ทะเลาะวิวาทกันด้วยเรื่องคำสอน พระพุทธเจ้าทรงยกเหตุการณ์นี้มาเป็นข้อเตือนใจว่า แม้แต่หมู่คนที่อยู่ร่วมกันด้วยความเชื่อและความผูกพันแน่นแฟ้น ก็ยังสามารถแตกแยกได้เมื่อเหตุปัจจัยเปลี่ยนไป นี่คือธรรมดาของสิ่งที่ประกอบขึ้นจากหลายส่วน ไม่มีอะไรตั้งอยู่ถาวรโดยไม่แปรเปลี่ยน</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ส่วนในหนังสือพระไตรปิฎกฉบับประชาชน มีคำสอนที่แหลมคมว่า คนเขลามักเดือดร้อนว่า &quot;บุตรของเรามีอยู่ ทรัพย์ของเรามีอยู่&quot; ทั้งที่แม้แต่ตัวตนของเราเองก็ยังไม่ใช่สิ่งที่เรายึดถือได้แน่นอน คำสอนนี้ไม่ได้หมายความว่าให้เราไม่รักครอบครัว แต่ชวนให้เรามองทะลุความยึดมั่นว่า &quot;ครอบครัวต้องเป็นแบบนี้ตลอดไป&quot; ซึ่งเป็นความคาดหวังที่ทำให้ทุกข์หนักขึ้นไปอีกชั้น เมื่อความจริงไม่เป็นไปตามที่ยึด</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">มุมมองจากงานวิจัย</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">งานวิจัยที่ศึกษาเด็กที่ประสบการสูญเสียหรือการเปลี่ยนแปลงในครอบครัวพบว่า สิ่งที่ช่วยให้คนในครอบครัวปรับตัวได้ ไม่ใช่การที่ทุกอย่างต้องกลับไปเหมือนเดิม แต่คือการที่ยังมีใครสักคนในครอบครัวคอยรับฟัง เข้าใจ และอยู่เคียงข้างทางใจ เหมือนเป็นเชือกที่ยึดโยงกันไว้แม้โครงสร้างเดิมจะเปลี่ยนไป</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">อีกงานหนึ่งที่ศึกษาเรื่องความสัมพันธ์ในครอบครัว (Attachment-Based Family Therapy) ชี้ว่า ความเจ็บปวดที่ลึกที่สุดมักไม่ได้มาจากการที่ครอบครัวเปลี่ยนรูปแบบ แต่มาจากการรู้สึกว่า &quot;สายใยความผูกพัน&quot; ขาดหายไป คือรู้สึกไม่ปลอดภัย ไม่มีใครรับฟัง เหมือนสายไฟที่หลุดออกจากปลั๊ก ทำให้ไฟดับทั้งบ้าน แต่ข่าวดีคือสายใยแบบนี้สร้างใหม่ได้ ผ่านการพูดคุยและการสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางใจขึ้นมาใหม่ในรูปแบบที่เหมาะกับสถานการณ์ปัจจุบัน</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ให้เวลาตัวเองยอมรับความจริงก่อน อย่าเพิ่งบังคับใจให้ &quot;ทำใจได้&quot; ทันที ความทุกข์จากการสูญเสียโครงสร้างครอบครัวเดิมต้องใช้เวลาซึมซับ</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ลองมองหาว่าใครในครอบครัว (หรือนอกครอบครัว) ที่ยังพร้อมรับฟังเราได้ แล้วเปิดใจคุยกับเขาตรงๆ ว่าเรากำลังรู้สึกอย่างไร การมีคนหนึ่งคนที่เข้าใจ ช่วยได้มากกว่าที่คิด</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ฝึกสังเกตใจตัวเองเวลาคิดว่า &quot;ครอบครัวต้องเป็นแบบเดิม&quot; แล้วลองถามตัวเองเบาๆ ว่า เราสามารถรักและผูกพันกันได้ในรูปแบบใหม่ไหม แม้โครงสร้างจะเปลี่ยนไป</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ถ้ามีเด็กในครอบครัวที่ได้รับผลกระทบ ให้ความสำคัญกับการสร้างความรู้สึกปลอดภัยให้เขาเป็นอันดับแรก เช่น บอกเขาว่าเขายังเป็นที่รักเสมอ ไม่ว่าโครงสร้างครอบครัวจะเปลี่ยนไปอย่างไร</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">หากความทุกข์นี้หนักจนรู้สึกจัดการเองไม่ไหว การพูดคุยกับนักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญด้านครอบครัวเป็นทางเลือกที่ช่วยได้จริง ไม่ใช่เรื่องน่าอาย</span></div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">พระสูตรอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li>
                        <strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta_id=15895">สามคามสูตร</a></strong><br />
                         (มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๒๒ ข้อ ๕๑-๕๕ หน้า ๗๗-๘๐)                                            </li>
<li>
                        <strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta_id=15895">ของเราแน่หรือ ?</a></strong><br />
                                                 — <a href="http://www.larnbuddhism.com/tripitaka/interest/part6.1.html" target="_blank" rel="noopener">อ่านต้นฉบับ</a>                    </li>
</ul></div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">งานวิจัยอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li>
                        <strong>Individual and systemic variables associated with prolonged grief and other emotional distress in bereaved children</strong><br />
                         (National Center for Biotechnology Information (NCBI), PMC)                                            </li>
<li>
                        <strong>Attachment-Based Family Therapy: Theory, Clinical Model, Outcomes, and Process Research</strong><br />
                         (National Center for Biotechnology Information (NCBI), PMC)                                            </li>
</ul></div>
<div class="lcbp-dc-disclaimer-static">
            <span class="lcbp-dc-disclaimer-icon" aria-hidden="true">!</span><br />
            <span class="lcbp-dc-disclaimer-text">เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)</span>
        </div><p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%97%e0%b8%b8%e0%b8%81%e0%b8%82%e0%b9%8c%e0%b9%83%e0%b8%88%e0%b9%80%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%b0%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%ad%e0%b8%9a%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%a7%e0%b9%81%e0%b8%95/">ทุกข์ใจเพราะครอบครัวแตกแยก</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>คนตายแล้วไปไหน ?</title>
		<link>https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%84%e0%b8%99%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b9%89%e0%b8%a7%e0%b9%84%e0%b8%9b%e0%b9%84%e0%b8%ab%e0%b8%99/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 06 Jul 2026 03:40:16 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://buddha.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/q-0507771cf8c3/</guid>

					<description><![CDATA[<p>คำถามเรื่อง "คนตายแล้วไปไหน" เป็นคำถามที่หนักใจมาก โดยเฉพาะถ้าคุณกำลังสูญเสียใครสักคนอยู่ตอนนี้ ความคิดถึง ความอาลัย และความอยากรู้ว่าเขาไปอยู่ที่ไหนแล้ว เ…</p>
<p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%84%e0%b8%99%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b9%89%e0%b8%a7%e0%b9%84%e0%b8%9b%e0%b9%84%e0%b8%ab%e0%b8%99/">คนตายแล้วไปไหน ?</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="lcbp-qa-answer"><span class="lcbp-dc-answer-p">คำถามเรื่อง &quot;คนตายแล้วไปไหน&quot; เป็นคำถามที่หนักใจมาก โดยเฉพาะถ้าคุณกำลังสูญเสียใครสักคนอยู่ตอนนี้ ความคิดถึง ความอาลัย และความอยากรู้ว่าเขาไปอยู่ที่ไหนแล้ว เป็นเรื่องธรรมดาของหัวใจคนที่ยังมีชีวิตอยู่</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">แนวทางจากพระสูตร:</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ในสานุสูตร มีเรื่องเล่าว่าอุบาสิกาผู้เป็นแม่ ร้องไห้เมื่อคิดว่าลูกชายชื่อสานุตายไปแล้ว (ทั้งที่จริงเพียงแค่ถูกยักษ์เข้าสิงชั่วคราว) ท่านได้กล่าวสอนใจความสำคัญว่า คนเราร้องไห้ถึงคนที่ตายไปแล้วก็ได้ หรือร้องไห้ถึงคนที่ยังมีชีวิตอยู่แต่หายไปจากเราก็ได้ นั่นแปลว่าความเศร้าโศกไม่ได้ผูกอยู่กับ &quot;ความตาย&quot; อย่างเดียว แต่ผูกอยู่กับ &quot;การพลัดพราก&quot; ต่างหาก</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ส่วนในมตโรทนชาดก มีคำสอนที่คมมากว่า ทำไมคนเราร้องไห้ถึงแต่คนที่ตายไปแล้ว แต่ไม่เคยร้องไห้ถึงคนที่ &quot;จักตาย&quot; บ้างเลย ทั้งที่ความจริงคือสัตว์ทั้งหลายล้วนต้องตายเหมือนกันหมด ไม่มีใครรอดพ้น</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">คำสอนทั้งสองไม่ได้บอกตรงๆ ว่าคนตายไปไหน แต่ชี้ให้เห็นว่า ความตายเป็นธรรมดาของชีวิต เป็นสิ่งที่ทุกคนต้องเผชิญเท่าเทียมกัน การยึดติดกับคำถามว่า &quot;เขาไปไหน&quot; มากเกินไป บางทีอาจทำให้เราจมอยู่กับความทุกข์นานเกินจำเป็น สิ่งที่พระพุทธศาสนาเน้นย้ำคือ ให้เรากลับมาดูใจตัวเองที่กำลังเศร้าโศกอยู่ตรงหน้า และค่อยๆ ทำใจยอมรับความจริงของชีวิตนี้</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">มุมมองจากงานวิจัย:</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">ความรู้สึกเศร้าโศกจากการสูญเสีย (grief) เป็นกระบวนการที่จิตใจต้องค่อยๆ ปรับตัวรับความจริง ไม่ใช่สิ่งที่หายไปในทันที มันเหมือนคลื่นที่ซัดเข้ามาเป็นระลอกๆ บางวันโอเค บางวันอาจร้องไห้ไม่มีสาเหตุ นั่นเป็นเรื่องปกติของใจคนที่กำลังปรับตัว</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-p">อีกมุมหนึ่งคือความกลัวความตาย (death anxiety) ที่นักวิจัยพบว่าเป็นรากลึกของความกังวลใจหลายแบบในชีวิตคน ไม่ว่าจะกลัวตัวเองตาย หรือกลัวคนที่รักตาย ล้วนมาจากจุดเดียวกันคือ ความไม่รู้และไม่อยากเผชิญกับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ การที่เราตั้งคำถามว่า &quot;ตายแล้วไปไหน&quot; บ่อยๆ บางทีก็เป็นสัญญาณว่าใจเรากำลังพยายามหาความหมายให้กับสิ่งที่ยังไม่มีคำตอบชัดเจน ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน</span></p>
<p><strong class="lcbp-dc-answer-heading">ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ:</strong><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ให้พื้นที่ตัวเองเศร้าได้ ไม่ต้องรีบบอกตัวเองว่า &quot;ต้องทำใจได้แล้ว&quot; ความคิดถึงคนที่จากไปเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่ความอ่อนแอ</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ลองเปลี่ยนคำถามจาก &quot;เขาไปไหน&quot; เป็น &quot;เราจะใช้เวลาที่เหลืออยู่นี้อย่างไร&quot; เพราะทุกคนล้วนต้องเผชิญความตายเหมือนกันหมด การตระหนักถึงความไม่เที่ยงแบบนี้ช่วยให้เราให้ค่ากับชีวิตปัจจุบันมากขึ้น</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">ถ้าความเศร้ายังหนักมากจนกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน ลองพูดคุยกับคนที่ไว้ใจ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านจิตใจ ไม่ต้องแบกรับความรู้สึกนี้คนเดียว</span><br />
<span class="lcbp-dc-answer-li">หาเวลาทำสมาธิหรือนั่งเงียบๆ สังเกตความคิดถึงที่ผุดขึ้นมา โดยไม่ต้องผลักไสหรือจมอยู่กับมัน แค่รับรู้ว่ามันมาแล้วก็ผ่านไป</span></div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">พระสูตรอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li>
                        <strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta_id=16647">สานุสูตร</a></strong><br />
                         (สังยุตตนิกาย สคาถวรรค, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๒๕ ข้อ ๘๑๘ หน้า ๓๙๘-๔๐๓)                                            </li>
<li>
                        <strong><a class="lcbp-dc-sutta-link" href="https://bodhi.lcbp.co.th/อ่านพระสูตรเต็ม/?sutta_id=13268">มตโรทนชาดก</a></strong><br />
                         (ขุททกนิกาย ปุจิมันทวรรค, พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๕๘ ข้อ ๕๖๖-๕๗๐ หน้า ๔๙๐-๔๙๖)                                            </li>
</ul></div>
<div class="lcbp-refs-block">
<h3 class="lcbp-refs-heading">งานวิจัยอ้างอิง</h3>
<ul class="lcbp-qa-refs">
<li>
                        <strong>Grief | Psychology Today</strong><br />
                         (www.psychologytoday.com)                                            </li>
<li>
                        <strong>Death Anxiety and its Role in Psychopathology: Reviewing the Status of a Transdiagnostic Construct</strong><br />
                         (ScienceDirect (Journal of Anxiety Disorders), 2014)                                            </li>
</ul></div>
<div class="lcbp-dc-disclaimer-static">
            <span class="lcbp-dc-disclaimer-icon" aria-hidden="true">!</span><br />
            <span class="lcbp-dc-disclaimer-text">เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และแนวคิดเบื้องต้นจากพระธรรมคำสอนและงานวิจัยเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง หรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาโดยตรง หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี ตลอด 24 ชม.)</span>
        </div><p>The post <a href="https://bodhi.lcbp.co.th/ปรึกษาปัญหาชีวิต/%e0%b8%84%e0%b8%99%e0%b8%95%e0%b8%b2%e0%b8%a2%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b9%89%e0%b8%a7%e0%b9%84%e0%b8%9b%e0%b9%84%e0%b8%ab%e0%b8%99/">คนตายแล้วไปไหน ?</a> first appeared on <a href="https://bodhi.lcbp.co.th">Bodhi Space : พื้นที่แห่งการตื่นรู้ </a>.</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
